Sốt xuất huyết dengue (tiếp)

sốt xuất huyết dengue

TRIỆU CHỨNG VÀ CHUẨN ĐOÁN:

Triệu chứng lâm sàng:

1. Thời kỳ ủ bệnh: thường từ 3 – 6 ngày, có thể kéo dài đến 15 ngày.

2. Sốt dengue: Triệu chứng thường xuất hiện đột ngột: sốt cao, người mệt mỏi rũ rượi, nhức đầu, đau sau hốc mắt, đau cơ (đau thắt lưng và đôi khi đau chân), thường kèm theo đau họng, buồn nôn, nôn mửa, đau vùng thượng vị và tiêu chảy.

Ở trẻ, đau họng và đau bụng thường là những triệu chứng thường gặp nhất. Hạ sốt xuất hiện vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 8 thường kèm theo xuất huyết nhẹ (chấm xuất huyết dưới da, nốt xuất huyết và chảy máu mũi). Sau khi hạ sốt thường có xuất hiện ban dạng dát sẩn đa hình thái, đôi khi gây ngứa, đầu tiên ở thân mình và sau lan rộng theo hướng ly tâm đến các chi, mặt, lòng bàn tay và lòng bàn chân. Một số trường hợp có thể bệnh có thể tiến triển dẫn đến xuất huyết tiêu hóa và sốc. Biểu hiện xuất huyết không chỉ sốt xuất huyết dengue mới có.

3. Sốt xuất huyết dengue: Trong giai đoạn sớm của bệnh không thể phân biệt được với sốt dengue. Tuy nhiên thường sau từ 2 đến 5 ngày, tức là vào giai đoạn hạ sốt, một số trường hợp nhiễm trùng đầu tiên và đa số các nhiễm trùng thứ phát sau khi đã nhiễm một loại huyết thanh khác có biểu hiện hạ tiểu cầu (< 100.000/mm³) và cô đặc máu. Giảm tiểu cầu thường xảy ra trước cô đặc máu, biểu hiện xuất huyết có thể không xảy ra. Biểu hiện xuất huyết thường gặp trong sốt xuất huyết dengue bao gồm xuất huyết dưới da tự phát hoặc sau tiêm chích, chảy máu chân răng, chảy máu mũi và xuất huyết tiêu hóa, lá lách thường không lớn. Nếu gan lớn và đau thì là dấu hiệu bệnh nặng. Biểu hiện khác: tràn dịch màng phổi, giảm protein máu, bệnh lý não với dịch não tủy bình thường.

Tính thấm mao mạch gia tăng, hậu quả thoát huyết tương ra ngoài khoang dịch kẽ với lượng lớn, nguyên nhân của tình trạng cô đặc máu. Khi bệnh nhân có đồng thời hai dấu hiệu giảm tiểu cầu và cô đặc máu thì chẩn đoán là sốt xuất huyết dengue. Nếu được điều trị thoát sốc thì bệnh nhân lành bệnh nhanh chóng và rất hiếm khi có di chứng.

Chẩn đoán

Chẩn đoán nguyên nhân là cực kỳ quan trọng và cần thiết nếu xét trên phương diện sức khỏe cộng đồng nhưng lại  là không cần thiết cho việc thiết lập một chế độ điều trị hỗ trợ sớm cho bệnh nhân. Chẩn đoán dengue thường dựa vào các yếu tố dịch tễ, biểu hiện lâm sàng cũng như dựa vào các xét nghiệm đơn giản: số lượng bạch cầu, số lượng tiểu cầu và hematocrit.
SXH dengue xuất huyết thường có giảm bạch cầu. Trường hợp tăng bạch cầu và tăng bạch cầu trung tính là cơ sở để loại trừ dengue xuất huyết.
Giảm tiểu cầu < 45% là mốc chẩn đoán.
Một số xét nghiệm khác nhằm đánh giá mức độ của bệnh: điện giải đồ, khí máu, chức năng đông máu, men gan, X quang phổi nhằm phát hiện biến chứng tràn dịch màng phổi.
Chẩn đoán nguyên nhân: thể hiện mầm bệnh trong máu và huyết thanh bằng phương pháp phân lập virus, xác định kháng nguyên virus bằng các phương pháp miễn dịch hoặc phát hiện bộ gene của virus bằng kỹ thuật khuyếch đại chuỗi DNA (PCR).

Chẩn đoán huyết thanh thông qua phương pháp xác định IgM bằng kỹ thuật hấp phụ miễn dịch gắn kết enzyme (MAC-ELISA) ở hai mẫu máu bệnh nhân lấy cách nhau 14 ngày. Mẫu máu thứ nhất lấy trước ngày thứ 7 của bệnh  có thể có ích trong việc phân lập virus bằng cách cấy vào tế bào của muỗi Aedes albopictus. Sau đó, việc xác định vi khuẩn có thể thực hiện nhờ xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang sử dụng kháng thể đơn dòng.

Ở bệnh nhân tử vong, chẩn đoán thực hiện bằng phương pháp phân lập virus hoặc xác định kháng nguyên virus (phản ứng miễn dịch huỳnh quang trực tiếp) từ hai mẫu bệnh phẩm (gan, lách, hạch bạch huyết, tuyến ức).

Leave a Comment