Sốt xuất huyết dengue (tiếp theo)

sốt xuất huyết dengue

Sốt xuất huyết dengue, tại Việt Nam được gọi chung là sốt xuất huyết (SXH), có biểu hiện nặng nhất của bệnh là hội chứng sốc dengue (dengue shock syndrome, DSS) được gây ra do virus Dengue (chi Flavivirus, họ Flaviviridae).

Virus này có 4 chủng huyết thanh: EN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Bệnh nhân bị nhiễm chủng virus nào thì chỉ có khả năng tạo nên miễn dịch suốt đời với chủng virus đó.
Sốt xuất huyết dengue là bệnh do virus lây truyền do muỗi thường gặp nhất ở người.

ĐIỀU TRỊ VÀ DỰ PHÒNG SỐT XUẤT HUYẾT:

Nguyên tắc chung: Vấn đề mất nước trong sốt xuất huyết dengue: không phải sốt xuất huyết dengue gây mất nước. Đây là một sự nhầm lẫn khá lâu dài. Bệnh dù nặng hay nhẹ vẫn không có mất nước trên lâm sàng. Cân nặng không giảm, da không khô, một số tế bào nội tạng còn thừa nước thấy được trên siêu âm. Vậy tại sao ta phải truyền dịch cấp cứu sốc dengue: vì bệnh nhân bị giảm thể tích tuần hoàn máu. Tại sao bị giảm thể tích tuần hoàn máu, giảm khoảng 20 đến 30% thế tích: vì albumin trong máu thoát ra khỏi lòng mạch. Nước bình thường ra vào giữa lòng mạch với các mô và tế bào nhưng nay không trở vào lòng mạch cho đủ nhu cầu, bởi một số lớn albumin hiện diện ngoài lòng mạch. Có thể nói bệnh siêu vi dengue gây thoát quản huyết tương và không phải là bệnh mất nước. Đây là điểm mấu chốt, quan trọng để sớm thay đổi tư duy điều trị.

Dự phòng bệnh:

Vắc xin: Lý tưởng nhất là có một vắc xin có thể chống lại cả bốn loại huyết thanh virus gây bệnh. Đáng tiếc là một loại huyết thanh như vậy hiện nay vẫn chưa có. Tuy nhiên đã có một nghiên cứu tại Đại học Mahidol (Thái Lan) với sự cộng tác của WHO, một vaccine chống cả bốn loại huyết thanh virus gây bệnh đang được phát triển và hoàn thiện. Vắc xin này tỏ ra an toàn và hiện đang được đưa vào dùng thử nghiệm lâm sàng. Hiện nay vắc xin này đang ở pha 2 thử nghiệm lâm sàng.

Kiểm soát véc tơ truyền bệnh: Hiện tại, Việt Nam kiểm soát véc tơ truyền bệnh được xem là phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Kiểm soát các véc tơ Aedes có thể sẽ làm giảm đáng kể tỉ lệ mắc bệnh dengue.

Phương pháp chính để kiểm soát số lượng muỗi Aedes là giảm thiểu khu vực có nước đọng, là nơi đẻ trứng của muỗi. Đậy kín các dụng cụ chứa nước, giảm tối đa các vật dụng có thể chứa nước mưa (như lốp xe cũ, chén bát cũ…), hay nước sạch như bình bông, bàn cầu trong các phòng trống không có người ở, hầm nước ở các chung cư . Có thể dùng các loại sinh vật trong nước tiêu diệt trứng của muỗi. Khi có dịch thì phải cần đến phun thuốc diệt muỗi trên diện rộng.

Cũng giống như tất cả các bệnh lây truyền do arbovirus khác, các phương pháp bảo hộ cá nhân như mang tất, vớ dài, dùng thuốc xua muỗi, tránh những nơi có mật độ véc tơ truyền bệnh cao có tác dụng tốt nhất. Một điểm đặc biệt là muỗi Aedes aegypti chỉ hoạt động vào ban ngày nên có biện pháp phòng tránh khác so với các loại muỗi chỉ hoạt động ban đêm như Anophele và Culex.

Leave a Comment